Neden yöneticilerin beşte biri olumsuz geri bildirimi hiç vermiyor?

Jack Zenger ve Joseph Folkman’ın Harvard Business Review’da yayımlanan araştırmasının sonucu çarpıcı. 7.631 kişilik ankette katılımcıların %44’ü olumsuz geri bildirim vermeyi stresli ya da zor buluyor. 7.808 kişinin katıldığı ayrı bir öz değerlendirmede ise %21’i olumsuz geri bildirimden tamamen kaçındığını kabul ediyor.¹

Uykusuz gece, terleyen eller

Neden? Yazarlar, geri bildirim üzerine konuştukları yöneticilerden hep benzer cümleler duyduklarını anlatıyor:

Bu tembellikten değil, gerçek bir kaygıdan kaynaklanıyor. İngiltere’de 2.000 kişiyle yapılan bir araştırmada zor bir konuşmaya dair en yaygın korku tam da bu çıkıyor: katılımcıların %43’ü için en büyük korku, karşı tarafın nasıl tepki vereceğini bilmemek.²

Bu belirsizlik, o anı yaşamadan önce zihinde defalarca prova etmeyi gerektiriyor. Ama çoğu yönetici bu konuşmayı ilk kez gerçek çalışanıyla, gerçek sonuçlarla deniyor.

Kaçınılan şey yalnızca eleştiri değil

Aynı araştırmanın asıl şaşırtıcı bulgusu başka: öz değerlendirmeye katılanların %37’si olumlu geri bildirimi de vermediğini kabul ediyor. Olumsuz geri bildirimden kaçınanlardan bile fazla. Yani pek çok yönetici için kaçınılan şey eleştiri değil, geri bildirimin kendisi.¹

Oysa ekipler bir yöneticinin geri bildirimini değerlendirirken en çok onun takdir etmeye ne kadar istekli olduğuna bakıyor. Zenger ve Folkman, 328 yöneticinin öz değerlendirmesini 360 derece değerlendirme sonuçlarıyla karşılaştırdığında şunu gördü: bir yöneticiye “dürüst geri bildirimi yardımcı olacak biçimde veriyor” diyenleri en çok etkileyen şey, onun olumlu geri bildirim vermekteki rahatlığıydı.¹

İyi geri bildirimin üç alışkanlığı

• Somut olun.

  “Güzel iş” yerine neyin iyi gittiğini söyleyin. Kısa olabilir; yeter ki genel bir laf olmasın.

• Zamanında söyleyin.

  Takdir en çok, hak edildiği andan kısa süre sonra geldiğinde işe yarar.

• Önce onların tarafında olun.

  İnsanlar başarılı olmalarını istediğinizi bildiğinde, eleştiri hem sizin için daha az stresli hem onlar için daha etkili olur.¹

Sahneye çıkmadan önce

Atlas Talks tam bu boşluk için var: gerçek görüşmeye girmeden önce o zor konuşmayı yapay zekâ destekli bir karakterle sesli olarak prova edersiniz. Karşı tarafın nasıl tepki verebileceğini, hangi cümlenin işe yarayıp hangisinin geri teptiğini güvenli bir ortamda deneyimlersiniz. Sahne provası yapmadan sahneye çıkan bir oyuncu gibi olmak zorunda değilsiniz.

Geri bildirim vermek bir yetenek değil, bir beceri. Her beceri gibi pratikle gelişir.